Mâm cơm cúng nhập trạch là một trong những bước không thể thiếu trong nghi lễ về nhà mới, nhằm  khai báo với các vị quan cai quản khu vực đó về việc chủ nhà và gia đình sẽ chuyển đến ở nơi làm lễ. Vậy gia chủ đã hiểu được ý nghĩa tâm linh và nghi lễ truyền thống của mâm cơm cúng nhập trạch chưa? Hãy cùng Gốm Hồng Phúc tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé!

1.  Ý nghĩa tâm linh của mâm cơm cúng nhập trạch

Nhập trạch là một nghi lễ truyền thống của người Việt Nam, đây là lễ dọn vào nhà mới, nơi ở mới để gia chủ trình báo, xin phép thần linh, thổ địa - những vị thần đang trú ngụ và trông coi ngôi nhà rằng mình sẽ đến sinh sống ở ngôi nhà đó. Bởi dân gian có câu “Đất có thổ công, sông có hà bá”, việc báo cáo này nhằm để có cuộc sống suôn sẻ, sự nghiệp thuận buồm xuôi gió, gặp nhiều may mắn. 

Trong lễ nhập trạch, không thể thiếu mâm cơm cúng nhập trạch. Mâm cúng bao gồm 3 phần chính là ngũ quả, hương hoa và thức ăn. Gia chủ có thể phân thành 3 mâm nhỏ khác nhau hoặc bày chung tất cả thành một mâm lớn. Giá trị của mâm cơm cúng nhập trạch không nằm ở giá trị vật phẩm dâng lên mà nằm ở sự thành tâm, thành kính của gia chủ. 

Mâm cơm cúng nhập trạch là một trong những nghi lễ quan trọng khi gia chủ về nhà mới.

2. Nghi lễ truyền thống của mâm cơm cúng nhập trạch

2.1. Chuẩn bị mâm cơm cúng nhập trạch

Đầu tiên, trong mâm cơm cúng nhập trạch, gia chủ cần chú ý đến việc chuẩn bị mâm ngũ quả. Mâm quả sẽ có tối thiểu 5 loại quả khác nhau, càng đa dạng càng tốt. Tuy nhiên, số lượng quả sẽ là số lẻ. Khi lựa chọn, gia chủ cần chọn các trái cây tươi, không bị dập nát.

Tiếp theo là phần nhang đèn, hương hoa, trầu cau, gia chủ có thể chọn mua theo số lượng sau: 1 bó nhang, 1 cặp đèn cầy, 1 bình hoa tươi, 3 miếng trầu cau, vàng mã, gạo muối, 3 hũ nước.

Cuối cùng là mâm cơm với các món mặn hoặc món chay tùy thuộc vào mỗi gia đình. Nếu như gia chủ làm mâm cơm mặn có thể chuẩn bị các món ăn sau: đĩa xôi, gà luộc nguyên con, 1 bộ tam sinh (1 miếng thịt luộc, 1 con tôm luộc, 1 trứng vịt luộc), 3 chén trà và 3 chén rượu, 3 điếu thuốc, một vài món xào, món canh,... Hoặc gia chủ làm mâm cơm chay có thể lựa chọn các món nem chay, gà giả chay, rau củ xào, canh nấm,...

Như đã đề cập ở trên, mâm cơm cúng chay hay mặn không quan trọng bằng lòng thành của gia chủ đối với bề trên. 

Gia chủ sẽ quyết định cúng món mặn hay chay nhưng việc này không quá quan trọng

2.2. Sắp xếp mâm cơm cúng nhập trạch

Việc sắp xếp mâm cơm cúng nhập trạch không tuân theo bất cứ nguyên tắc nào, chỉ cần gia chủ sắp xếp một cách thẩm mỹ. Dưới đây là gợi ý cách sắp xếp mâm cơm cúng mà gia chủ có thể tham khảo: 

• Gia chủ có thể đặt mâm ngũ quả ở chính giữa bàn thờ.

• Tiếp đó, đặt các lễ vật như hương, nến, tiền xung quanh.

• Đối với mâm cơm cúng, đặt bát đĩa chính giữa mâm, thường là bát cơm trắng. Các đĩa thức ăn và lễ vật đặt xung quanh bát cơm theo một trình tự cụ thể sao cho đẹp mắt và hấp dẫn. Thông thường, bạn có thể đặt chén, đĩa thịt, cá, rau sống, bánh, nước, và các món ăn khác tùy theo quy định gia đình hoặc vùng miền. 

• Nến thường đặt ở hai bên bàn thờ. Tiền (thường là tiền vàng hoặc tiền đỏ) được đặt ở phía sau bát đĩa, gần trái cây và hoa quả.

Sau khi đã hoàn tất việc chuẩn bị và sắp xếp mâm cơm cúng nhập trạch, gia chủ sẽ tiến hành thắp nhang và đọc văn khấn. 

2.3. Văn khấn sau khi dâng mâm cơm cúng nhập trạch

Nam mô A Di Đà Phật!

Kính lạy:

– Gia chủ đọc ” Kính Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị tôn Thần.

– Gia chủ đọc ” KÍnh mong các ngài vị Thần Linh bản xứ cai quản trong khu vực này.

Gia chủ đọc “ Hôm nay ngày lành tháng tốt là ngày ……… tháng …….. năm …………….

Tín chủ con là: …………………..

Ngụ tại: ……………………………

Đọc “ Chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ trang nghiêm kính cúng dâng bày lên trên án, trước bản toạ chư vị tôn thần kính cẩn tâu trình:

Các Ngài Thần Linh thông minh chính trực giữ ngôi tam thai, nắm quyền tạo hoá, thể đức hiếu sinh của trời đất, phù hộ dân lành, bảo vệ sịn linh, nêu cao chính đạo.

Nay gia đình chúng con hoàn tất công trình, chọn được ngày lành dọn đến cư ngụ, phần sài nhóm lửa, kính lễ khánh hạ cầu xin chư vị minh thần, gia án tác phúc, độ cho gia quyến chúng con an ninh, khang thái, làm ăn tiến tới, tài lộc dồi dào. Người người sẽ luôn được chữ bình an, xuất nhập hưởng phần lợi lạc. Cúi mong ơn đức cao dầy các vị bề trên, thương xót, phù trì bảo hộ.

Tín chủ sẽ lại mời các vong linh tiền chủ, hậu chủ ở trong nhà này, đất này xin cùng về đây chiêm ngưỡng tôn thần, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ thịnh vượng an khang. Bốn mùa xanh tươi không hạn ách nào xâm, tám tiết có điều lành tiếp ứng.

Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo!

Lễ cúng nhập trạch cần sự trang nghiêm, kính cẩn

3. Một số lưu ý khi làm mâm cơm cúng nhập trạch 

• Khi làm mâm cơm cúng nhập trạch, gia chủ cần lưu ý chọn ngày và giờ đẹp để gặp nhiều may mắn. Việc chọn ngày làm lễ nhập trạch cần tuyệt đối tránh ngày Tam nương, Sát chủ, ngày xung với bản mệnh,... Giờ tốt nhất cũng nên chọn giờ hoàng đạo của các ngày đẹp. Gia chủ nên tham khảo các thầy phong thủy hoặc tra cứu trên sách phong thủy. Tuy nhiên, phán đoán về ngày và giờ hoàng đạo có thể xê dịch đôi chút, đây là việc khá bình thường nên gia chủ không cần quá lo lắng.

• Mâm cơm cúng nhập trạch cần chú ý chuẩn bị bát đĩa: Bài trí mâm cúng với bát đĩa, bát chén và đĩa đủ số lượng, màu sắc cân đối. Đặc biệt, nên sử dụng đĩa màu trắng để tượng trưng cho sự trong sáng và tinh khiết.

• Sắp xếp đồ ăn của mâm cơm cúng nhập trạch: Đặt các loại thức ăn trên bát đĩa theo một trình tự cụ thể. Thường thì mâm cúng sẽ bao gồm cơm trắng, các món mặn như thịt, cá, rau, bún, bánh, hoa quả, và nước. Mỗi loại thức ăn đều có ý nghĩa và tượng trưng khác nhau.

• Đặt các lễ vật như hương, nến, trái cây và tiền lên bàn cúng.

• Trong buổi cúng, người chủ gia đình cần cúi đầu, cúi mình và thành tâm đọc văn khấn.

Trên đây là ý nghĩa tâm linh và nghi lễ truyền thống của mâm cơm cúng nhập trạch, hy vọng đã đem đến cho độc giả nhiều thông tin hữu ích. Nếu như bạn có nhu cầu mua sắm các vật phẩm phong thủy bằng gốm Bát Tràng để trang trí bàn thờ, nhà cửa hãy liên hệ chúng tôi. Gốm Hồng Phúc địa chỉ uy tín sản xuất và cung cấp các sản phẩm gốm chất lượng cao với mẫu mã đa dạng, đáp ứng nhu cầu sử dụng của khách hàng. Mỗi sản phẩm gốm được tạo ra đều là một tác phẩm nghệ thuật mang tính ứng dụng cao.